Duurzame ontwikkeling

De voorgeschiedenis

De term duurzame ontwikkeling werd voor het eerst gelanceerd in 1987, maar om te begrijpen waar het om gaat, is het interessant om even naar de voorgeschiedenis te kijken. Het concept kwam immers niet uit het niets maar kan gekaderd worden in de brede maatschappelijke ontwikkelingen na de Tweede Wereldoorlog:

1. Toenemend gebruik van pesticiden en chemicaliën: de toenemende schaalvergroting in de landbouw leidde tot een toename van het gebruik van krachtige pesticiden en chemische meststoffen. Het gebruik van DDT zorgde er bijvoorbeeld voor dat niet alleen schadelijke insecten uitgeroeid werden, maar ook dat zangvogels en andere dieren ernstig bedreigd werden. Rachel Carson beschreef dit voortreffelijk in haar boek 'Silent Spring' uit 1962.
2. De crisisjaren: in de jaren 1970 zorgde de oliecrisis voor een sterke stijging van de prijzen, met enorme gevolgen op economisch en sociaal vlak. Bovendien kwam er toenemende kritiek op de Westerse landen omwille van de onhoudbare Noord-Zuidrelaties en de manier waarop zij hun voormalige kolonies behandelden. Tot slot werd in 1972 voor het eerst een duidelijk verband gelegd tussen economische groei en de druk op het milieu, beschreven in het rapport 'Grenzen aan de Groei' van de Club Van Rome.

Het toenemende milieubesef, de onhoudbare economische, sociale en postkoloniale problemen vertoonden een dergelijke complexiteit en verwevenheid, dat de Verenigde Naties beslisten om een aantal commissies op te richten om een antwoord te bieden op deze problemen. Eén van die commissies was de World commission on environment and development, onder leiding van de Noorse eerste minister Gro Harlem Brundtland. Het doel van deze commissie was het integreren van ecologische aspecten in het economische ontwikkelingsdenken.

De definitie

De World commission on environment and development, of kortweg Brundtlandcommissie, presenteerde in 1987 haar rapport: ‘Our Common Future’. Hierin wordt duurzame ontwikkeling gedefinieerd als “een ontwikkeling die voorziet in de behoeften van de huidige generatie, zonder daarmee de mogelijkheden voor toekomstige generaties in gevaar te brengen om ook in hun behoeften te voorzien”.

Sindsdien ontstonden er vele andere definities en vertalingen van het containerbegrip duurzame ontwikkeling. In de context van het bedrijfsleven lanceerde Elkington bijvoorbeeld het Triple P-model, of een bedrijfsvoering gebaseerd op People, Planet en Profit. Duurzame ontwikkeling wordt dan ook vaak aanzien als het streven naar een evenwicht tussen economische, sociale en ecologische. Toch gaan er steeds meer stemmen op voor een holistische interpretatie, waarbij de economische aspecten ingebed zijn in de sociale aspecten, die op hun beurt zijn ingebed in de ecologische aspecten.